એક જૈવિક ભવિષ્ય: વિશ્વના ૩૦% થી વધુ જૈવિક ઉત્પાદકો ભારતમાં છે!

જૈવિક ખેતી 20મી સદીની શરૂઆતમાં ઉદ્ભવી હતી. તે બદલાતી ખેતી પદ્ધતિઓની એક તરંગનો ભાગ હતો. તે કુદરતી મૂળના ખાતરો પર આધાર રાખે છે. જેમ કે પ્રાણીના પદાર્થ, પ્રાણીઓના મળ (ખાતર), માનવ મળ અને વનસ્પતિ પદાર્થ (ખાતર અને પાકના અવશેષો) માંથી મેળવેલા. પાક ફેરબદલી અને સહચર વાવેતર જેવી ખેતી તકનીકો પર ભાર મૂકે છે.

ભારત જૈવિક ખેતી ક્રાંતિનો એક ભાગ છે. તેની પાસે 160 મિલિયન હેક્ટરથી વધુ ખેતીલાયક જમીન છે. વર્લ્ડ ઓફ ઓર્ગેનિક એગ્રીકલ્ચર રિપોર્ટ 2018 મુજબ, વિશ્વમાં સૌથી વધુ જૈવિક ઉત્પાદકો ભારતમાં છે!

ઓર્ગેનિક ઉત્પાદકો:

835,000 થી વધુ પ્રમાણિત જૈવિક ઉત્પાદકો સાથે. તે વિશ્વમાં કુલ જૈવિક ઉત્પાદકો (2.7 મિલિયન) ના 30 ટકાથી વધુ ઉત્પાદકોનું ઘર છે. યુગાન્ડા (210,352) અને મેક્સિકો (210,000) અનુક્રમે બીજા અને ત્રીજા સૌથી મોટા જૈવિક ઉત્પાદકો છે.

અહેવાલની 19મી આવૃત્તિમાં દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે જૈવિક કૃષિ ક્ષેત્ર અને તેના ઉત્પાદનોના મૂલ્યમાં વર્ષોથી સતત વધારો જોવા મળ્યો છે. ડેટા 178 દેશોમાંથી રિસર્ચ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઑફ ઓર્ગેનિક એગ્રીકલ્ચર (FiBL), ધ સ્ટેટ ઑફ સસ્ટેનેબિલિટી ઇનિશિયેટિવ (SSI), અને ઇન્ટરનેશનલ ટ્રેડ સેન્ટર દ્વારા એકત્રિત કરવામાં આવ્યો હતો.

જૈવિક ઉત્પાદકોમાં વધારો મોટી સંખ્યામાં ઉદ્યોગસાહસિકો દ્વારા જૈવિક ખેતી અને તેની પૂરક પદ્ધતિઓની હિમાયત કરવાના પરિણામે થાય છે, અને તેઓ સામાન્ય લોકોથી લઈને નિયમિત ખેડૂતો સુધી જૈવિક ખેતી વિશે જાગૃતિ ફેલાવી રહ્યા છે.

જોકે, એવું જોવા મળ્યું છે કે જ્યારે પ્રમાણિત જૈવિક ખેતી હેઠળના વિસ્તારની વાત આવે છે, ત્યારે ભારત કુલ જૈવિક ખેતી વિસ્તારના 57.8 મિલિયન હેક્ટરમાંથી માત્ર 2.59% એટલે કે 1.5 મિલિયન હેક્ટરનું યોગદાન આપે છે. આમ, સજીવ રીતે સંચાલિત કૃષિ જમીનના સૌથી મોટા વિસ્તારો ધરાવતા પ્રદેશોમાં, ભારત 9મા ક્રમે છે.

અસંખ્ય સંસ્થાઓ અને કંપનીઓ પહેલા કરતાં વધુ જૈવિક ખેતીને સમર્થન આપી રહી છે. ભારતમાં જૈવિક ખેતી વિસ્તારમાં વધારો થવો જોઈએ. ઉદ્યોગસાહસિકો અને સ્ટાર્ટઅપ્સ દરેક જગ્યાએ સામાન્ય ઘરોમાં જૈવિક ખેતીની અસર ફેલાવી રહ્યા છે. જૈવિક ખેતી અહીંથી ઘાતાંકીય વૃદ્ધિ જોશે તે નિશ્ચિત છે.

સ્ત્રોત: ફ્લિકર-thebetterindia