ગુજરાતમાં કપાસ એ ખેડૂતો માટે રોકડીયો પાક છે. દર વર્ષે લાખો હેક્ટરમાં કપાસનું વાવેતર થાય છે. પરંતુ સતત રાસાયણિક ખાતરો અને ઝેરી દવાઓના વપરાશથી જમીનની ગુણવત્તા બગડી રહી છે. જમીન સખત થવાના કારણે કપાસનો ધારીએ તેવો ઉતારો મળતો નથી. જો તમે તમારા પાકનું ઉત્પાદન વધારવા માંગો છો, તો જમીનને ઓર્ગેનિક કાર્બન આપવો પડશે. આ માટે ગુજરાતમાં ઓર્ગેનિક ખાતરના સપ્લાયર એટલે કે ગુજરાતમાં ઓર્ગેનિક મેન્યુઅર સપ્લાયર પાસેથી સાચું ઓર્ગેનિક ખાતર મેળવીને ખેતરમાં વાપરવું જોઈએ. ઓર્ગેનિક ખાતર જમીનને જીવંત રાખે છે અને કપાસના છોડને લાંબા સમય સુધી પોષણ પૂરું પાડે છે. કપાસના પાકમાં વધુ ઉત્પાદન મેળવવા ઓર્ગેનિક ખાતર કેમ જરૂરી છે? કપાસના છોડને લાંબો સમય સુધી લીલોછમ રાખવા અને વધુ ઝીંડવા મેળવવા માટે જમીનમાં ભેજ અને પોષણ હોવું જરૂરી છે. રાસાયણિક ખાતરો શરૂઆતમાં પાકને મોટો કરે છે, પણ પછીથી જમીનને નકામી બનાવી દે છે. કપાસના પાક માટે જૈવિક ખાતર વાપરવાથી જમીનમાં અળસિયા અને નફાકારક બેક્ટેરિયાની સંખ્યા વધે છે. આ ખાતર કપાસના છોડની મૂળ પ્રણાલીને મજબૂત કરે છે. જેના કારણે કપાસમાં ફૂલ-ભમરી ખરવાની સમસ્યા ઘણી ઓછી થઈ જાય છે. જમીનની ફળદ્રુપતા વધારે: જૈવિક ખાતર કેવી રીતે મદદ કરે? જૈવિક ખાતર માત્ર છોડને જ નહીં, પણ જમીનની માટીને પણ સુધારે છે. તે જમીનની ભૌતિક સ્થિતિમાં મોટો ફેરફાર લાવે છે. માટીનું બંધારણ: કપાસની કાળી કે ગોરાડુ જમીન નરમ અને પોચી બળે છે. આનાથી હવાની અવરજવર વધે છે. અળસિયાનો વધારો: દેશી ખાતર કે કમ્પોસ્ટના કારણે કુદરતી અળસિયા જમીનમાં ઊંડે સુધી જાય છે અને માટીને ફળદ્રુપ બનાવે છે. એસિડિટીનું નિયંત્રણ: જમીનનો પીએચ (pH) આંક યોગ્ય સ્તરે જળવાઈ રહે છે, જેથી કોઈ તત્વ જમીનમાં પથ્થર બનીને જામી જતું નથી. છોડના વિકાસમાં અને જમીનમાં ભેજ જાળવવા કપાસ એ લાંબા ગાળાનો પાક છે. તેને સતત ભેજની જરૂર હોય છે. ઘણીવાર ચોમાસામાં વરસાદ ખેંચાય ત્યારે રાસાયણિક ખાતર નાખેલો પાક તુરંત સુકાવા લાગે છે. ઓર્ગેનિક ખાતર માટીની અંદર પાણી સંગ્રહ કરવાની શક્તિ વધારે છે. તે સ્પોન્જ જેવું કામ કરે છે. વરસાદનું પાણી જમીનમાં ઉતરે છે અને લાંબો સમય સુધી મૂળ પાસે ભેજ જળવાઈ રહે છે. આ ભેજના કારણે છોડનો વિકાસ અટકતો નથી અને ઉનાળાની શરૂઆત સુધી કપાસ લીલો રહે છે. પોષક તત્વોની વધારે જૈવિક ખાતર અને પાકનું પોષણ છોડને માત્ર નાઇટ્રોજન, ફોસ્ફરસ અને પોટાશની જ જરૂર નથી હોતી. તેને લોહ, જસત, સલ્ફર અને બોરોન જેવા સૂક્ષ્મ તત્વો પણ જોઈએ છે. યોગ્ય પાક પોષણ પદ્ધતિથી જ કપાસનો સંપૂર્ણ વિકાસ શક્ય છે. કપાસ માટે ખાસ તૈયાર કરેલું કપાસનું ખાતર જમીનમાં રહેલા અદ્રાવ્ય તત્વોને ઓગાળીને છોડને આપે છે. આનાથી કપાસના પાંદડા પીળા પડતા નથી અને છોડનો ઘેરાવો સારો થાય છે. જીવાત અને રોગની સમસ્યા સામે રક્ષણ જ્યારે આપણે વધુ પડતું યુરિયા ખાતર નાખીએ છીએ, ત્યારે કપાસનો છોડ કુમળો બને છે. આવા કુમળા છોડ પર મોલો-મશી, તડતડીયા અને સફેદ માખી જેવી ચુસીયા જીવાતો વધુ હુમલો કરે છે. આ સિવાય કપાસમાં સુકારો અને મૂળખાઈ જેવા રોગો પણ આવે છે. ઓર્ગેનિક ખાતર વાપરવાથી છોડની રોગપ્રતિકારક શક્તિ મજબૂત થાય છે. તે કપાસને વિવિધ રોગોના સ્પેક્ટ્રમ સામે લડવાની તાકાત આપે છે. તંદુરસ્ત છોડ પર જીવાતનો ઉપદ્રવ ઓછો થાય છે, જેથી મોંઘી જંતુનાશક દવાઓનો છંટકાવ કરવાનો ખર્ચ બચી જાય છે. ઉત્પાદન ખર્ચમાં લાભ અને આર્થિક ફાયદો ખેતીમાં નફો ત્યારે જ વધે જ્યારે આપણો ખર્ચ ઓછો થાય. રાસાયણિક ખાતરો દર વર્ષે મોંઘા થતા જાય છે. તેની સામે ઓર્ગેનિક ખાતરો સસ્તા અને લાંબા ગાળાના પરિણામ આપનારા હોય છે. એકવાર જમીન સુધરી ગયા પછી ખાતરની માત્રા દર વર્ષે ઓછી કરવી પડે છે. જૈવિક ખાતર વાપરવાથી કપાસના ઝીંડવા મોટા બેસે છે અને કપાસની ગુણવત્તા સારી રહે છે. બજારમાં આવા કપાસના ભાવ પણ વધારે મળે છે. કપાસ માટે શ્રેષ્ઠ ઓર્ગેનિક કિટ : ડૉ. કૃષિ કુંભ ખેડૂતોને સરળતાથી ઉચ્ચ ગુણવત્તાવાળી ઓર્ગેનિક કિટ મળી રહે તે માટે ડૉ. કૃષિ કુંભ ખાસ તૈયાર કરવામાં આવી છે. આ કિટ ખાસ કરીને કપાસના પાકની જરૂરિયાતોને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવી છે, જે જમીનને પોચી બનાવવામાં, મૂળનો ઝડપી વિકાસ કરવામાં અને ઝીંડવાની સંખ્યામાં વધારો કરવામાં મદદરૂપ બને છે. આ ખાસ ખેડૂતો માટે તૈયાર કરેલી કિટમાં નીચેના પ્રોડક્ટ્સ સામેલ છે: ડૉ. તેજસ ૧૦૮ – ૫૦૦ ગ્રામ ડૉ. કાશ્મોરા – ૧૦૦ મિલી ડૉ. યુનિટેક – ૧ લિટર ડૉ. ત્રિશૂલ – ૧૦૦ મિલી ડૉ. પુણ્યમ – ૧ લિટર આ સાથે ખેડૂતોને ખાસ ગિફ્ટ પણ આપવામાં આવે છે: કામા બ્રાન્ડેડ ટી-શર્ટ ૧ પેન ૧ કીચેન ૧ પ્રોડક્ટ બુકલેટ (જેમાં તમામ પ્રોડક્ટ અંગેની માહિતી આપવામાં આવેલી છે) આ ઓર્ગેનિક કિટ ખેડૂતોને એકસાથે જરૂરી તમામ પ્રોડક્ટ્સ ઉપલબ્ધ કરાવે છે, જેથી પાકનો વિકાસ વધુ સારો અને ઉત્પાદન વધુ ગુણવત્તાયુક્ત બને છે. ચોમાસુ પાક ની ખેતી કપાસ: યોગ્ય સમયપત્રક કપાસના પાકમાંથી મહત્તમ ફાયદો મેળવવા માટે આયોજનપૂર્વક કામ કરવું જરૂરી છે. નીચેનું કોષ્ટક ખેડૂતોને ઉપયોગી થશે: પાકની અવસ્થા કયું ખાતર આપવું મુખ્ય ફાયદો વાવણી વખતે (પાયામાં) કમ્પોસ્ટ ખાતર અથવા ઓર્ગેનિક પાવડર જમીનમાં ભેજ સંગ્રહ અને શરૂઆતનો સારો વિકાસ વાવણીના ૩૦ થી ૪૦ દિવસે જૈવિક પ્રવાહી (માઇક્રોબ્સ) મૂળનો ફેલાવો અને નવી ડાળીઓનો વિકાસ ફૂલ-ભમરી બેસતી વખતે પોટાશયુક્ત ઓર્ગેનિક ખાતર ફૂલ ખરતા અટકે અને ઝીંડવા મોટા બને ઓર્ગેનિક ખેતીનું ભવિષ્ય અને ખરીદીની સરળ રીત આજે આખી દુનિયામાં કેમિકલ વગરની ઓર્ગેનિક ખેતીની માંગ વધી રહી છે. જમીનની બગડતી સ્થિતિ જોતા સ્પષ્ટ છે કે ઓર્ગેનિક ખેતીનું ભવિષ્ય ખુબ જ ઉજળું છે. જે ખેડૂતો અત્યારથી જ જૈવિક પદ્ધતિ અપનાવશે, તેઓ ભવિષ્યમાં પોતાની જમીન બચાવી શકશે. હવે ખેડૂતો માટે ઓર્ગેનિક ખાતર ખરીદવું ખુબ જ સરળ બની ગયું છે. તમારે બજારમાં ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી. તમે ઘરે બેઠા ઇન્ટરનેટના માધ્યમથી ભારતમાં ઓર્ગેનિક ખાતર ઓનલાઈન ઓર્ડર કરી શકો છો, જેથી તમને તમારા નજીકના તાલુકામાંથી ઓર્ગેનિક ખાતર સરળતાથી મળી જશે. આથી ખેડૂતોને અસલી અને ભેળસેળ વગરનું ગુણવત્તાયુક્ત ઉત્પાદન વિશ્વાસપૂર્વક પ્રાપ્ત થાય છે. કપાસની ખેતીને નફાકારક બનાવવા માટે ઓર્ગેનિક ખાતર એ જ એકમાત્ર સાચો અને કાયમી રસ્તો છે.